Bán hàng: câu chuyện con gà và nữa chục trứng

Chuyện người bán gà

Tự do khế ước là một trong những nền tảng tạo nên sự phồn thịnh của các nước phương Tây. Khi đưa sản phẩm ra thị trường, nghĩa vụ của nhà sản xuất (gọi là người bán) phải công bố các thông tin cơ bản về sản phẩm cho người tiêu dùng biết, qua đó người tiêu dùng (gọi là người mua) cân nhắc khả năng lựa chọn sản phẩm.

Câu chuyện cũng tương tự như người bán gà ở các chợ quê. Họ thường giới thiệu sản phẩm: "Gà này là giống gà ta nhà em nuôi, chỉ cho ăn thóc thôi, không phải giống gà chỉ tối ngày nhốt trong chuồng cho ăn cám.."

Ở chợ có nhiều người bán gà, nên cứ tạm gọi là bà bán gà A và bà bán gà B. Bà bán gà B thì ngồi ở đầu chợ, bà bán gà A thì ở giữa chợ. Để khách đầu chợ chú ý đến gà của mình nên bà A phải rao cho lớn (trong kinh doanh người ta gọi là quảng cáo). Bà A rao thế này: "Gà mái tơ giá rẻ, mua một con gà được tặng nữa chục trứng..". Mấy bà nội trợ có người thì hiếu kì, có người ham rẻ... chạy qua chỗ bà bán gà A coi thử (có thể mua hoặc không).

10
Ảnh minh hoạ: internet

Qua câu chuyện mấy bà bán gà ta thấy một số vần đề:

Thứ nhất: Mấy bà nội trợ không phải ai cũng phân biệt được gà nào là gà ta, gà nào là gà Tam hoàng. Giả dụ như có phân biệt được thì không biết bà bán gà (A) nuôi gà bằng cái gì: bằng thóc hay bằng cám công nghiệp. Như vậy bà bán gà phải giới thiệu về sản phẩm (gà) của mình. Và bà nội trợ thầy bùi tai thì sẽ mua.

Luật nói rằng hợp đồng (mua bán) là tự nguyện. Không ai được ép bà bán gà phải bán, cũng như không được ép bà nội trợ phải mua. Bà nội trợ cảm thấy giống gà này là gà ta, được nuôi bằng thóc (thịt ngon!) thì sẽ chọn mua. Nhưng nếu đây là gà công nghiệp mà không phải là gà ta? Như vậy là bà nội trợ bị lừa dối. Mua về nấu ông chồng ăn không ngon. Ông chồng lại la bà nội trợ. Như vậy là bà nội trợ bị thiệt hại. Bà nội trợ hôm sau đi chợ sẽ la bà bán gà A "buôn gian bán lận", bắt đền vì bà mà tui bị ông chồng la (bồi thường thiệt hại).

Thứ hai: Ở chợ có nhiều bà bán gà chứ không phải chỉ mỗi bà bán gà A. Bà nội trợ có quyền chọn mua gà của bà bán gà A hoặc của bà bán gà B. Vì nghe bà bán gà A rao "mua một con gà tặng nửa chục trứng" bà nội trợ thấy rẻ nên mua gà của bà bán gà A mà không mua của bà bán gà B. Nhưng khi bà nội trợ đến mua gà của bà bán gà A bà này tặng cho nửa chục trứng...cút thì sao? Bà nội trợ vì nghe bà bán gà A rao mua gà tặng thêm trứng (ngỡ là trứng gà) nên đã không mua gà của bà bán gà B nữa giờ ai lại quay lại mua nữa (kì chết!). Bà bán gà A không chỉ lừa đối khách hàng mà trong một chừng mực nhất định còn xâm phạm đến bà bán gà B nữa, vì nếu bà không rao (một cách lập lờ) như vậy thì bà nội trợ biết đâu đã mua gà của bà bán gà B rồi.

Trong thương trường, không hiếm những chuyện như chuyện của hai bà bán gà ở chợ quê như ở trên ở phương Tây cũng không ngoại lệ

Câu chuyện trời Tây

Cuối năm 2009, hãng máy tính Dell bị phạt 4 triệu USD vì lừa dối khách hàng. Nguyên nhân là vào năm 2007, hãng Dell đã thực hiện một chương trình khuyến mãi với tuyên bố cho phép khách hàng được mua máy tính trả góp với lãi suất 0%, tuy nhiên ngay sau đó các bộ hồ sơ mà khách hàng gửi tới Dell để tham gia chương trình đều bị từ chối. Thậm chí Dell còn "dụ" các khách hàng mua máy với mức lãi suất 20%....

Sự việc càng tồi tệ hơn khi hãng Dell không quan tâm đến các khách hàng đã mua máy tính của mình, các dịch vụ hậu mãi của Dell khi hứa với khách hàng đều không thực hiện đúng với cam kết. Chính vì lý do đó, khách hàng đã đâm đơn kiện Dell đã gian lận trong kinh doanh.

Phán quyết của tòa án tối cao New York buộc Dell phải bồi thường 4 triệu USD, bao gồm tiền bồi thường cho khách hàng, tiền phạt của tòa. Đồng thời buộc Dell phải thực hiện đúng theo thông tin quảng cáo mà công ty này đã đưa ra

... Còn ở ta?

Ở ta cũng không hiếm những bà bán gà A. Tuy vậy, bà bán gà A vẫn cứ rao: "Mua một con gà tặng nửa chục trứng" ngày này qua ngày khác. Có vẻ như bà nội trợ ở ta hiền hơn bà nội trợ ở Mỹ! Bà nội trợ ở Mỹ mua gà ta mà bà bán gà A bán gà Tam hoàng hoặc nói mua một con gà tặng nữa chục trứng... cút là bà sẽ báo với quản lí chợ ngay. Ban quản lí chợ sẽ xem xét và nếu xác định đúng là bà nội trợ bị lừa dối thì sẽ phạt bà bán gà A. Nguy hơn nữa bà nội trợ Mỹ về nhà còn gọi điện báo cho các bà nội trợ hàng xóm về chuyện bà bị lừa. Vậy là bà bán gà A bị tẩy chay. Sau này bà còn bán cho ai?

Ở cái xứ sở nhiệt đới mặt trời oi bức quanh năm này, chuyện tẩy chay, khiếu nại bà bán gà coi bộ là chuyện xa xỉ! Chuyện khuyến mại "tặng nữa chục trứng...cút" là chuyện thường ngày ở huyện! Thử hỏi, mấy bà nội trợ mà sử dụng điện thoại di động thì biết. Chuyện mấy ông nhà đài ở ta khuyến mại cho khách hàng, chuyện mấy ông bán hàng điện máy quảng cáo bán hàng giá rẻ, chuyện, chuyện mấy ông bán sữa....

Chợ quê làm gì mà có ban quản lí chợ. May chăng có ông lao công, quét dọn chợ mỗi ngày. Mà ông chỉ là chân quét dọn thì phạt sao được ? Bà nội trợ mà rơi vào trường hợp trên thì làm sao?Thông thường bà nội trợ ở ta chịu ông chồng la, rồi tự nhủ hôm sau không mua gà chỗ bá bán gà A này nữa. Về mà có nói với bà nội trợ hàng xóm thì chỉ có mà nghe "ai biểu bà ham rẻ làm gì".Ôi sao mà bà nội trợ ở ta tội nghiệp đến vậy!

Dân ta vốn quen sống hiền lành. Muốn được như bà nội trợ ở Mỹ thôi thì chờ chứ biết làm sao!

Tuần Việt Nam